1. Tổng quan về Hội nghị Thượng đỉnh G7
Hội nghị Thượng đỉnh nhóm Các nước công nghiệp phát triển, hay còn gọi là Hội nghị G7 là cuộc họp thường niên giữa giữa 7 quốc gia là Anh, Canada, Pháp, Đức, Ý, Nhật Bản và Mỹ để thảo luận về các vấn đề quan trọng có liên quan đến các nước thành viên tham gia. Năm nay, hội nghị diễn ra từ ngày 15 – 17/6 tại Kananaskis Village, tỉnh Alberta, Canada. Đây là lần thứ hai Canada đăng cai tổ chức Hội nghị G7 tại địa điểm này, sau lần đầu vào năm 2002. Hội nghị năm nay đặc biệt có ý nghĩa khi đánh dấu 50 năm thành lập Nhóm G7 và diễn ra trong bối cảnh quốc tế có nhiều biến động, chính trị thế giới “phân mảnh”, cùng với những lo ngại gia tăng về cạnh tranh công nghệ và việc xây dựng các quan hệ hợp tác.[1]
Tham dự hội nghị gồm đầy đủ bảy quốc gia thành viên G7, bao gồm Mỹ, Anh, Canada, Pháp, Đức, Ý và Nhật Bản, cùng với đại diện Liên minh châu Âu. Ngoài ra, Canada – với tư cách nước chủ nhà, đã mời thêm các nước như Ấn Độ, Hàn Quốc, Úc, Brazil, Mexico, Nam Phi và Ukraine. Đáng chú ý, Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi lần đầu tham dự Hội nghị G7 với tư cách khách mời, nhưng sự hiện diện của ông cũng gây nên nhiều làn sóng tranh cãi. Thực chất, mối quan hệ giữa Canada với Ấn Độ trong hai năm nay phải đối mặt với nhiều thách thức, Canada từng cáo buộc Ấn Độ liên quan đến vụ ám sát một nhà lãnh đạo ly khai Sikh và can thiệp vào hai cuộc bầu cử gần nhất, dẫn đến việc trục xuất các nhà ngoại giao giữa hai bên vào giữa tháng 10/2024. Trong bối cảnh căng thẳng chưa hạ nhiệt, dù vấp phải biểu tình, Thủ tướng Canada Mark Carney vẫn mời Thủ tướng Modi dự G7, khẳng định Ấn Độ là nền kinh tế lớn thứ năm thế giới và nhấn mạnh hai bên đã đạt một số tiến triển trong đối thoại thực thi pháp luật và trách nhiệm giải trình.[2] Một diễn biến gây chú ý khác là việc Tổng thống Mỹ Donald Trump bất ngờ rời hội nghị vào sáng 16/6, chỉ sau chưa đầy một ngày có mặt tại Canada. Nhà Trắng thông báo rằng ông Trump rút lui sớm để “giải quyết các vấn đề liên quan đến tình hình leo thang tại Trung Đông”, cụ thể là vụ tấn công giữa Iran và Israel. Dù vậy, ông vẫn ký tên vào tuyên bố chung của G7 trước khi lên đường về Washington.[3]
Về nội dung thảo luận, chương trình nghị sự của hội nghị năm nay xoay quanh ba trụ cột : an ninh và hòa bình toàn cầu; an ninh năng lượng và quá trình chuyển đổi số; quan hệ hợp tác thương mại. Đây đều là những nội dung mang tính cốt lõi đối với các nước G7 nói riêng và thế giới nói chung thời điểm hiện tại. Đặc biệt là vấn đề an ninh toàn cầu với cuộc xung đột Nga – Ukraine chưa đến hồi kết và chiến sự leo thang giữa Israel và Iran ở khu vực Trung Đông.[4]
2. Bối cảnh quốc tế và khu vực
2.1. Mức thuế quan đối ứng của Mỹ
Vào tháng 4 vừa qua, chính quyền của Tổng thống Mỹ Donald Trump đã chủ động công bố các mức thuế quan đối ứng mà Mỹ dự định áp đặt đối với một số đối tác thương mại chủ chốt. Trong nhóm G7, Mỹ đề xuất áp thuế 24% đối với hàng hóa từ Nhật Bản, 20% đối với nhóm các nước Pháp, Đức và Ý và 10% đối với Canada và Vương quốc Anh.[5] Quyết định đơn phương này không chỉ gây tổn hại nghiêm trọng đến mối quan hệ thương mại song phương giữa Mỹ và các quốc gia đồng minh, mà còn đặt ra nghi vấn về mức độ tuân thủ của Mỹ đối với các nguyên tắc của luật pháp quốc tế và các cam kết đa phương trong khuôn khổ thương mại toàn cầu.
Việc sử dụng công cụ thuế quan dưới thời chính quyền Trump không đơn thuần nhằm điều chỉnh thâm hụt cán cân thương mại mà Mỹ đang phải đối mặt, mà còn được triển khai như một đòn bẩy chính trị nhằm trừng phạt hoặc gây sức ép lên các đối tác trong những vấn đề vượt ra ngoài phạm vi thương mại. Trường hợp của Canada là một ví dụ điển hình. Trước khi chính quyền Trump công bố chính thức các mức thuế đối ứng trên phạm vi rộng, Nhà Trắng đã đơn phương áp thuế 25% lên hàng hóa nhập khẩu từ Canada. Động thái này được cho là nhằm gây áp lực lên Thủ tướng Canada khi đó, ông Justin Trudeau, trong bối cảnh Mỹ đang lo ngại về vấn đề buôn lậu chất cấm fentanyl và dòng người di cư bất hợp pháp qua biên giới phía Bắc.[6]
Cách tiếp cận trên cho thấy Mỹ đang tái cấu trúc chính sách thương mại quốc tế của mình không chỉ dưới lăng kính kinh tế mà còn là một công cụ địa chính trị, với mục tiêu mở rộng không gian mặc cả và khẳng định quyền lực trong trật tự thương mại toàn cầu. Tuy nhiên, phương thức này cũng đang làm suy giảm niềm tin của các đồng minh vào vai trò lãnh đạo và cam kết đa phương của Mỹ trong hệ thống quốc tế.
2.2. Căng thẳng khu vực Trung Đông
Chiến dịch không kích mang tên “Sư tử trỗi dậy” do lực lượng quân đội Israel phát động vào ngày 13/6/2025 đã đánh dấu một bước leo thang nghiêm trọng trong căng thẳng giữa Israel và Iran. Mục tiêu của chiến dịch tập trung vào các cơ sở trọng yếu bên trong lãnh thổ Iran, bao gồm các nhà khoa học hạt nhân, kho tên lửa đạn đạo, và đặc biệt là cơ sở làm giàu uranium tại Natanz.[7] Phía Israel giải thích rằng các mục tiêu này đều liên quan trực tiếp đến chương trình hạt nhân của Iran, mà theo họ nó có thể tạo ra mối đe dọa hiện hữu đối với an ninh quốc gia Israel.
Cuộc không kích ngày 13/6 của Israel đã khiến hai tướng lĩnh cấp cao thuộc quân đội Iran thiệt mạng, được xem là yếu tố trực tiếp dẫn tới phản ứng mạnh mẽ từ phía Iran. Ngay sau sự kiện này, Iran triển khai chiến dịch phản công mang tên “Lời hứa Đích thực 3”, phóng loạt tên lửa nhắm vào lãnh thổ Israel.[8] Đến ngày 18/6, căng thẳng giữa hai bên vẫn chưa có dấu hiệu hạ nhiệt. Trong tuyên bố đăng tải trên nền tảng mạng xã hội X cùng ngày, Lãnh tụ Tối cao Iran Ayatollah Ali Khamenei tuyên bố rằng “cuộc chiến với Israel đã bắt đầu” và nhấn mạnh rằng Iran sẽ “không thương xót” trong các hành động tiếp theo.[9] Những diễn biến này đã đẩy khu vực vào trạng thái bất ổn gia tăng, đồng thời phản ánh chiều hướng leo thang quân sự và sự bế tắc rõ rệt trong các nỗ lực ngoại giao, đặc biệt giữa Iran và các cường quốc phương Tây trong vấn đề hạt nhân.
2.3. Xung đột Đông Âu
Mặc dù giao tranh giữa Nga và Ukraine vẫn tiếp diễn trên nhiều mặt trận, nhưng cục diện xung đột kéo dài từ năm 2022 đến nay đang dần chuyển dịch theo hướng có lợi cho Nga. Tổng thống Vladimir Putin gần đây khẳng định rằng các lực lượng vũ trang Nga đang nắm giữ “lợi thế chiến lược” và vẫn tiến hành các đợt tấn công hàng ngày, dù với quy mô khiêm tốn. Tuyên bố này phản ánh sự tự tin ngày càng gia tăng từ phía Điện Kremlin trong bối cảnh Ukraine đang phải đối mặt với nhiều thách thức nội bộ và quốc tế.[10]
Trong tuyên bố gần đây, các quan chức cấp cao trong chính quyền Tổng thống Trump đã thẳng thắn cho rằng khả năng Ukraine gia nhập Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) là không khả thi trong bối cảnh hiện tại. Ngoài ra, ngày 24/2/2025, Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc đã thông qua hai nghị quyết kêu gọi chấm dứt chiến sự, trong đó đáng chú ý là dự thảo nghị quyết do Mỹ đề xuất không đề cập hoặc chỉ trích hành động của Nga. Điều này phản ánh xu hướng ngày càng trung lập hơn trong lập trường của nhiều quốc gia so với giai đoạn trước.[11]
Thêm vào đó, chính quyền Mỹ đã bày tỏ rõ ý định giảm bớt sự hiện diện quân sự và viện trợ cho Ukraine. Trong cuộc trả lời phỏng vấn trên kênh Fox News ngày 14/6/2025, Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth xác nhận rằng Nhà Trắng đã chuyển các hệ thống vũ khí phòng không dự kiến cung cấp cho Ukraine sang hỗ trợ Israel. Theo ông Hegseth, quyết định này xuất phát từ nhu cầu bảo vệ an toàn cho công dân và lợi ích của Mỹ tại Trung Đông, trong bối cảnh xung đột tại khu vực này đang leo thang.[12]
Những diễn biến trên cho thấy một sự dịch chuyển đáng kể trong lập trường và ưu tiên chiến lược của Mỹ. Trong khi Ukraine dường như đang mất dần ưu thế trên chiến trường, thì sự ủng hộ từ các đối tác phương Tây cũng trở nên dè dặt hơn, mở ra viễn cảnh bất định cho tiến trình đàm phán và hòa bình lâu dài tại khu vực Đông Âu.
3. Nội dung của chương trình nghị sự và những nhận định liên quan
3.1. Bảo vệ cộng đồng và thế giới
3.1.1. Tăng cường hòa bình và an ninh
Căng thẳng Israel và Iran
Tại hội nghị, lãnh đạo các nước G7 đã cho thấy một sự mâu thuẫn nội tại trong chính sách đối ngoại của G7 về xung đột tại Trung Đông. Một mặt, G7 tái khẳng định quyền tự vệ của Israel và cam kết đảm bảo an ninh cho quốc gia này. Theo đó, họ khẳng định rằng Iran chính là nguồn gốc chính gây ra bất ổn và khủng bố trong khu vực.[13] Lập trường này đã khẳng định một cách dứt khoát rằng Iran không được phép sở hữu vật liệu có khả năng chế tạo vũ khí hạt nhân trong bất kỳ trường hợp nào. Mặt khác, khối này đồng thời kêu gọi các bên liên quan kiềm chế và giảm leo thang căng thẳng khu vực.
Trong bối cảnh các cuộc tấn công của Israel nhằm vào cơ sở hạt nhân và mục tiêu quân sự của Iran, tuyên bố trên có thể bị Iran diễn giải như một sự thiên lệch chính trị nghiêng về phía Israel. Điều này không chỉ làm suy giảm tính trung lập của G7 với tư cách một chủ thể trung gian trong các nỗ lực hòa giải, mà còn có thể làm suy yếu năng lực ngoại giao của khối trong việc xúc tiến các cơ chế giảm căng thẳng bền vững. Quan điểm nhất quán của G7 trong việc phản đối chương trình hạt nhân của Iran, song lại biện minh cho các hành động quân sự mang tính chất tấn công của Israel dưới danh nghĩa tự vệ, vô hình trung phản ánh sâu sắc các mục tiêu chiến lược và diễn ngôn an ninh của Israel trong khu vực.
Nhà bình luận chính trị Jamal Kanj, tác giả cuốn sách Children of Catastrophe: Journey from a Palestinian Refugee Camp to America, trong một bài viết đăng trên The Daily Star ngày 19/6/2025, đã gọi tuyên bố của G7 là mang tính kiểm soát chính trị cực đoan, thao túng ngôn ngữ và sự thật. Theo ông, tuyên bố này góp phần bình thường hóa các hành vi gây hấn và tạo vỏ bọc ngoại giao cho các hành động bị cho là vi phạm luật pháp quốc tế của Israel. Quan điểm này phản ánh mối lo ngại rằng sự liên kết chính trị giữa các thành viên G7 và chiến lược quân sự của Israel có thể được nhìn nhận là một mặt trận ngoại giao phối hợp, từ đó càng làm trầm trọng thêm mối nghi kỵ và đối đầu khu vực.[14] Hệ quả sâu xa là sự suy giảm lòng tin của các quốc gia như Iran vào các cơ chế ngoại giao đa phương và đặt ra những câu hỏi căn bản về mức độ cam kết của G7 đối với trật tự pháp lý quốc tế, đặc biệt trong lĩnh vực không phổ biến vũ khí hạt nhân. Nếu các tuyên bố của G7 bị hiểu theo hướng biện minh cho các hành động quân sự nhắm vào cơ sở hạt nhân được bảo vệ bởi các hiệp ước quốc tế, thì điều đó không chỉ làm xói mòn hiệu lực của các chuẩn mực pháp lý quốc tế, mà còn cản trở nghiêm trọng các nỗ lực xây dựng lòng tin và hòa bình bền vững trong khu vực Trung Đông.
Cuộc xung đột Nga-Ukraine
Hội nghị Thượng đỉnh G7 đã kết thúc mà không đưa ra bất kỳ tuyên bố chung nào thể hiện sự ủng hộ trực tiếp đối với Ukraine, đánh dấu một sự thay đổi đáng kể so với thông lệ của các hội nghị trước đó. Việc không có một tuyên bố chung phản ánh sự chia rẽ trong nội bộ G7, đặc biệt sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump rời đi sớm và hủy cuộc gặp với Tổng thống Zelensky của Ukraine.[15] Theo Brian Taylor, Giáo sư khoa học chính trị tại Đại học Syracuse, sự “thờ ơ của Trump đối với một chiến thắng của Ukraine” và “sự đồng cảm của ông với Điện Kremlin”, cho thấy khá rõ ràng rằng, vì lý do nào đó, ông Trump thông cảm với Tổng thống Nga Vladimir Putin.[16]
Dù vậy, sáu nhà lãnh đạo còn lại trong khối vẫn tổ chức một phiên họp mở rộng về Ukraine và tiến hành cuộc gặp song phương với ông Zelensky nhằm tái khẳng định cam kết hỗ trợ của họ đối với Ukraine. Thủ tướng Canada Mark Carney, với tư cách là chủ nhà của Hội nghị Thượng đỉnh G7, đã công bố một gói hỗ trợ tài chính toàn diện trị giá 1,5 tỷ USD dành cho Ukraine trong khuôn khổ cuộc gặp song phương với Tổng thống Zelensky. Theo phát biểu của ông Carney, sự hỗ trợ này sẽ không lay chuyển cho đến khi đạt được một nền hòa bình công bằng cho Ukraine và toàn thể người dân nước này. Bên cạnh đó, Vương quốc Anh tiếp tục thể hiện lập trường cứng rắn đối với Nga khi vào ngày 17/6, nước này đã áp đặt các biện pháp trừng phạt mới nhằm vào 20 tàu thuộc cái gọi là “hạm đội bóng tối” của Nga, cùng với 10 cá nhân và tổ chức có liên quan. Úc cũng tham gia đồng bộ với Anh trong nỗ lực trừng phạt này khi lần đầu tiên đưa ra lệnh trừng phạt đối với “hạm đội bóng tối”, nhắm vào 60 tàu liên quan đến các hoạt động vận chuyển dầu mỏ bị cáo buộc nhằm né tránh cấm vận.[17]
Mặc dù không đạt được một tuyên bố chung mang tính toàn khối, nhưng từng quốc gia thành viên G7 (trừ Mỹ) vẫn triển khai các hành động hỗ trợ riêng lẻ nhằm củng cố lập trường đối với Ukraine và gia tăng áp lực lên Nga. Tuy nhiên, xét trên tổng thể, việc thiếu vắng một lập trường thống nhất và công khai trong vấn đề Ukraine phản ánh sự thay đổi đáng kể trong thứ tự ưu tiên của nghị trình toàn cầu G7, đồng thời cho thấy những thách thức ngày càng lớn trong việc duy trì sự đồng thuận chiến lược giữa các quốc gia thành viên khi đối mặt với một cuộc xung đột kéo dài và đầy biến động. Phát ngôn viên Điện Kremlin Dmitry Peskov tuyên bố rằng G7 hiện trông “rất mờ nhạt và khá vô dụng” so với các cơ chế như G20, cho thấy sự suy yếu nhận thức về ảnh hưởng của G7.[18] Cùng theo quan điểm này, nhà bình luận chính trị Peter Dickinson, Tổng biên tập của UkraineAlert trong bài viết trên Atlantic Council ngày 17/6/2025, đã nhận định rằng: “Việc G7 không đưa ra tuyên bố chung về Ukraine được coi là dấu hiệu của những khác biệt ngày càng tăng trong nhóm giữa các cuộc khủng hoảng toàn cầu leo thang, khiến việc thể hiện một mặt trận thống nhất trở nên khó khăn hơn.”[19]
Chống lại sự can thiệp của nước ngoài và tội phạm xuyên quốc gia
Với vai trò là Chủ tịch luân phiên G7 năm nay, Canada đã chủ động định hình chương trình nghị sự xoay quanh các chủ đề như chống đàn áp xuyên biên giới, chống buôn lậu người và an ninh chuỗi cung ứng. Động thái này phản ánh nỗ lực chiến lược của Thủ tướng Mark Carney nhằm tái thiết lập sự đồng thuận với chính quyền Mỹ, quốc gia ngày càng theo đuổi đường lối ngoại giao thực dụng và có xu hướng biệt lập hơn so với giai đoạn trước. Trong bối cảnh sự phân hóa giữa Mỹ và nhiều quốc gia phương Tây ngày càng rõ nét, đặc biệt trong cách tiếp cận các vấn đề an ninh toàn cầu như xung đột Nga – Ukraine hay căng thẳng Israel – Iran, việc lựa chọn các chủ đề có khả năng tạo đồng thuận cao được xem là bước đi mang bản chất tính toán chính trị.
Minh chứng rõ nét nhất cho sự phân hóa trong nội bộ G7 là việc Canada chủ động không đưa ra một bản thông cáo chung như thường lệ. Theo Giáo sư Garret Martin, Trường Nghiên cứu Quốc tế (SIS) và Đồng Giám đốc Trung tâm Chính sách Xuyên Đại Tây Dương thuộc Đại học Mỹ, quyết định này là minh chứng cho những nhạy cảm chính trị và bất đồng sâu sắc, đặc biệt với Mỹ. Việc từ bỏ hình thức tuyên bố chung vốn được coi là biểu tượng cho sự phối hợp cho thấy những thách thức ngày càng lớn trong việc duy trì điều phối chiến lược tập thể, và đặt ra câu hỏi về năng lực dài hạn của G7 như một cơ chế điều phối toàn cầu giữa các nền dân chủ phát triển.[20]
Mặc dù không đạt được tuyên bố chung toàn khối, các quốc gia G7 vẫn triển khai một số sáng kiến riêng biệt. Canada đã công bố việc thành lập Học viện Kỹ thuật số về Đàn áp Xuyên quốc gia thuộc Cơ chế Phản ứng Nhanh G7 (G7 RRM), với ngân sách 500.000 USD trong hai năm, nhằm nâng cao năng lực phát hiện và ngăn chặn các hoạt động đàn áp kỹ thuật số.[21] G7 cũng tái khẳng định cam kết chống buôn lậu người di cư thông qua Liên minh G7 và Kế hoạch Hành động 2024, tập trung vào an ninh biên giới, triệt phá các nhóm tội phạm có tổ chức và chống buôn bán ma túy tổng hợp, kết hợp phương pháp “truy vết dòng tiền” để xử lý tội phạm tài chính.[22]
Về thực trạng trốn thuế của các doanh nghiệp với sự hỗ trợ từ các tổ chức tội phạm quốc tế hiện nay, theo phân tích của Irene Mia, Nghiên cứu viên cao cấp phụ trách khu vực Mỹ Latinh, cũng như các vấn đề về xung đột, an ninh và phát triển và Charlie Edwards, Cố vấn cao cấp về Chiến lược và An ninh Quốc gia, Viện Nghiên cứu Chiến lược Quốc tế (IISS), sự thiếu phối hợp trong chính sách thương mại, đặc biệt là các biện pháp kiểm soát đơn phương từ phía Mỹ, đang vô tình tạo điều kiện cho các tổ chức tội phạm xuyên quốc gia mở rộng hoạt động. Các nhóm tội phạm có tổ chức hiện nay được đánh giá là ở vị thế thuận lợi để hỗ trợ doanh nghiệp hợp pháp trốn thuế thông qua các phương thức tinh vi như giả mạo thông tin vận chuyển, giấy tờ xuất xứ hoặc cung cấp dịch vụ chuyển tải trá hình. Họ cũng cảnh báo rằng việc tái cấu trúc chuỗi cung ứng nhằm thích ứng với chính sách thương mại của Mỹ không chỉ làm gia tăng nguy cơ buôn lậu và hàng giả, mà còn tạo ra các kênh vận chuyển mới cho hoạt động tội phạm có tổ chức. Đặc biệt đáng lo ngại là sự hợp tác giữa các mạng lưới tội phạm đến từ Trung Quốc và Mexico, vốn đang ngày càng tận dụng các công nghệ như AI, deepfake và tiền điện tử để thực hiện rửa tiền dựa trên thương mại (TBML).[23]
Từ những phân tích trên, có thể rút ra rằng sự thiếu thống nhất trong nội bộ G7, đặc biệt trong cách tiếp cận chính sách thuế và thương mại đang làm suy yếu đáng kể hiệu quả của các sáng kiến chống tội phạm xuyên quốc gia. Trong bối cảnh các hình thức tội phạm ngày càng tinh vi và tận dụng công nghệ cao, việc duy trì một mặt trận thống nhất và có năng lực điều phối quốc tế trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết. Sự phân hóa hiện nay đặt ra thách thức lớn đối với vai trò của G7 như một thể chế điều phối các nỗ lực ứng phó với các thách thức an ninh phi truyền thống trong thế kỷ 21.
3.2. Xây dựng an ninh năng lượng và đẩy nhanh quá trình chuyển đổi số
Ban đầu, vấn đề năng lượng, công nghệ chuyển đổi số là một chủ đề hứa hẹn sẽ có nhiều thảo luận tại hội nghị. Tuy nhiên, trước sức ép từ khủng hoảng an ninh hiện tại, nội dung này không còn chiếm vị trí quan trọng trong chương trình nghị sự.[24] Do đó, nội dung thúc đẩy an ninh năng lượng gắn liền với tiến trình chuyển đổi số chỉ phía Canada trình bày. Canada đã kêu gọi các quốc gia thành viên tăng cường hợp tác nhằm củng cố chuỗi cung ứng các loại khoáng sản thiết yếu. Đây là nền tảng quan trọng cho cả ngành năng lượng tái tạo lẫn công nghệ cao. Đồng thời, chính phủ Canada cũng đề cao vai trò của trí tuệ nhân tạo (AI) và điện toán lượng tử như những trụ cột tăng trưởng kinh tế mới, mở ra triển vọng phát triển bền vững cho thế kỷ 21. Dù không có bước tiến đột phá nhưng đây vẫn được xem là chiến lược phát triển dài hạn và có triển vọng.[25]
3.3. Đảm bảo quan hệ đối tác trong tương lai
Liên quan đến đảm bảo quan hệ hợp tác giữa các nước trong tương lai, các lãnh đạo G7 kêu gọi thúc đẩy dòng vốn đầu tư tư nhân vào phát triển hạ tầng kiên cố hơn, qua đó tạo ra nhiều cơ hội việc làm với thu nhập tốt hơn và hình thành những thị trường lao động sôi nổi. Khi đó, các doanh nghiệp sẽ có điều kiện thuận lợi để cạnh tranh và phát triển.[26] Thủ tướng Mark Carney đang tận dụng hội nghị lần này để khẳng định vai trò điều phối của Canada trong G7, đặc biệt trong các lĩnh vực như công nghệ, an ninh chuỗi cung ứng và trí tuệ nhân tạo. Theo Tiến sĩ Matthew P. Goodman từ Hội đồng Quan hệ Đối ngoại Hoa Kỳ (CFR), Canada có thể đóng vai trò “cầu nối” giữa Mỹ và EU, tạo điều kiện cho đối thoại đa phương về các thách thức xuyên biên giới như biến đổi khí hậu hay quản trị AI.[27] Việc mời các quốc gia như Ấn Độ, Hàn Quốc và Nam Phi tham dự được xem là nỗ lực của G7 nhằm mở rộng không gian hợp tác trong bối cảnh trật tự thế giới đang chuyển dịch theo hướng đa cực. Tuy nhiên, để các sáng kiến mang lại hiệu quả thực tế, G7 cần phải có hành động cụ thể thay vì chỉ là lời nói mang tính biểu tượng.
4. Tổng kết
Hội nghị G7 năm 2025 kết thúc trong bối cảnh thế giới đang gặp phải cuộc khủng hoảng quy mô lớn do tác động từ các cuộc xung đột gây ra, gần đây nhất là Israel – Iran. Thông qua hội nghị có thể thấy, một mặt, G7 tiếp tục giữ vai trò quan trọng như một nền tảng hợp tác giữa các nền công nghiệp phát triển, khẳng định các giá trị chung về dân chủ, pháp quyền và trật tự dựa trên luật lệ quốc tế. Mặt khác, sự thiếu thống nhất trong nhiều vấn đề, đặc biệt là về xung đột Nga-Ukraine và căng thẳng Trung Đông, đã phản ánh những rạn nứt nội bộ và sự suy giảm trong ảnh hưởng tập thể của khối. Việc Mỹ dưới thời Tổng thống Trump là đồng minh quan trọng của Israel, trong khi châu Âu ngày càng chỉ trích hành động tấn công Iran đặt ra những lo ngại về sự thiếu ổn định trong vai trò lãnh đạo toàn cầu của Mỹ với vị trí trụ cột trong G7.[28]
Tuy nhiên, những sáng kiến như hợp tác về chuyển đổi số, an ninh chuỗi cung ứng và hỗ trợ Ukraine dù thiếu tuyên bố chung vẫn cho thấy nỗ lực đáng kể trong việc duy trì ảnh hưởng và thích nghi với bối cảnh mới. Về dài hạn, G7 sẽ cần tái cấu trúc cơ chế ra quyết định, tăng cường liên minh với các đối tác toàn cầu, và đặc biệt là tạo được sự thống nhất giữa các thành viên nếu muốn tiếp tục giữ vai trò định hình trật tự thế giới hiện nay.
Đào Đình Đức, Lê Thư
______________________________________________
Tài liệu tham khảo
[1] Thể Trần. (2025, June 11). Hội nghị Thượng đỉnh G7 năm 2025: Nỗ lực vì sự ổn định toàn cầu. Báo Nhân Dân. Retrieved June 20, 2025, from https://nhandan.vn/hoi-nghi-thuong-dinh-g7-nam-2025-no-luc-vi-su-on-dinh-toan-cau-post886170.html
[2] Jones, P., Dayal, S., & Mehta, T. (2025, June 7). Canada’s Carney invites India’s Modi to June G7 summit in Canada. Reuters. Retrieved June 22, 2025, from https://www.reuters.com/world/americas/indias-modi-says-he-has-received-invitation-g7-summit-canada-2025-06-06/
[3] Zakrzewski, C., Coletta, A., & Wootson, C. R. (2025, June 17). Trump leaves G-7 meeting early to deal with Mideast; signs group statement. The Washington Post. Retrieved June 22, 2025, from https://www.washingtonpost.com/politics/2025/06/16/trump-g7-tariffs-russia-iran/
[4] Hồng Nhung. (2025, June 16). G7 giữa vòng xoáy khủng hoảng: 5 bài toán trên bàn nghị sự. Đại biểu nhân dân. Retrieved 6 21, 2025, from https://daibieunhandan.vn/g7-giua-vong-xoay-khung-hoang-5-bai-toan-tren-ban-nghi-su-10376295.html
[5] Lynch, D. J., & Stein, J. (2025, April 2). Trump announces 10% tariffs on imports as economists warn of price increases. The Washington Post. Retrieved June 18, 2025, from https://www.washingtonpost.com/business/2025/04/02/trump-tariffs-liberation-day-trade/
[6] Green, E., & Ljunggren, D. (2025, April 2). Canada, Mexico not subject to new global rates as fentanyl tariff still in place. Reuters. Retrieved June 18, 2025, from https://www.reuters.com/world/americas/canada-mexico-not-subject-new-global-rates-while-fentanyl-border-order-place-2025-04-02/
[7] Đào, H. (2025, June 13). Nhìn lại lịch sử xung đột Israel – Iran: Cuộc không kích ngày 13-6 sẽ là bước ngoặt? Báo Tuổi Trẻ. Retrieved June 18, 2025, from https://tuoitre.vn/nhin-lai-lich-su-xung-dot-israel-iran-cuoc-khong-kich-ngay-13-6-se-la-buoc-ngoat-20250613102640687.htm
[8] Ban Thời sự. (2025, June 18). Xung đột Israel – Iran: Nỗ lực ngoại giao đối mặt nhiều thách thức. VTV ONLINE. Retrieved June 18, 2025, from https://vtv.vn/the-gioi/xung-dot-israel-iran-no-luc-ngoai-giao-doi-mat-nhieu-thach-thuc-20250617231313553.htm
[9] Châu, A. (2025, June 18). Lãnh tụ tối cao Iran tuyên bố trận chiến bắt đầu. ĐÀI PHÁT THANH & TRUYỀN HÌNH HÀ NỘI. Retrieved June 18, 2025, from https://hanoionline.vn/video/lanh-tu-toi-cao-iran-tuyen-bo-tran-chien-bat-dau-341033.htm
[10] Harward, C. (2025, June 19). Russian Offensive Campaign Assessment, June 19, 2025 [Document]. INSTITUTE FOR THE STUDY OF WAR. Retrieved June 20, 2025, from https://www.understandingwar.org/backgrounder/russian-offensive-campaign-assessment-june-19-2025
[11] Hà, N. (2025, Feb 25). Xung đột Nga – Ukraine đứng trước ngã rẽ. Thông tấn xã Việt Nam. Retrieved June 18, 2025, from https://baotintuc.vn/phan-tichnhan-dinh/xung-dot-nga-ukraine-dung-truoc-nga-re-20250225171237628.htm
[12] Minh, T. (2025, June 16). Mỹ nêu lý do chuyển vũ khí phòng không cho Ukraine sang Israel. Vietnamnet. Retrieved June 18, 2025, from https://vietnamnet.vn/my-neu-ly-do-chuyen-vu-khi-phong-khong-cho-ukraine-sang-israel-2411923.html
[13] G7 2025 – Kananaskis. (2025, June 17). G7 Leaders’ Statement on Recent Developments Between Israel And Iran. G7 2025 – Kananaskis. Retrieved June 20, 2025, from https://g7.canada.ca/en/news-and-media/news/g7-leaders-statement-on-recent-developments-between-israel-and-iran/
[14] Kanj, J. (2025, June 19). From livestream genocide in Gaza to the war on Iran. The Daily Star. Retrieved June 20, 2025, from https://www.thedailystar.net/opinion/views/news/livestream-genocide-gaza-the-war-iran-3920896
[15] Gillies, R., Lawless, J., & Weissert, W. (2025, June 18). G7 leaders try to salvage a summit without Trump. AP News. Retrieved June 21, 2025, from https://apnews.com/article/g7-summit-canada-trump-departure-ukraine-6c86a0a8463603c9b1a3e950382af0a2
[16] Basmat, D. (2025, June 19). Diplomacy in crisis: G7 letdowns reveal limits to Western solidarity on Ukraine. The Kyiv Independent. Retrieved June 21, 2025, from https://kyivindependent.com/g7/
[17] Minh, T. (2025, June 16). Mỹ nêu lý do chuyển vũ khí phòng không cho Ukraine sang Israel. Vietnamnet. Retrieved June 18, 2025, from https://vietnamnet.vn/my-neu-ly-do-chuyen-vu-khi-phong-khong-cho-ukraine-sang-israel-2411923.html
[18] Hà, N. (2025, Feb 25). Xung đột Nga – Ukraine đứng trước ngã rẽ. Thông tấn xã Việt Nam. Retrieved June 18, 2025, from https://baotintuc.vn/phan-tichnhan-dinh/xung-dot-nga-ukraine-dung-truoc-nga-re-20250225171237628.htm
[19] Dickinson, P., & Chubotin, K. (2025, June 17). Putin’s Kyiv blitz sends message to G7 leaders: Russia does not want peace. Atlantic Council. Retrieved June 21, 2025, from https://www.atlanticcouncil.org/blogs/ukrainealert/putins-kyiv-blitz-sends-message-to-g7-leaders-russia-does-not-want-peace/
[20] Minh, T. (2025, June 16). Mỹ nêu lý do chuyển vũ khí phòng không cho Ukraine sang Israel. Vietnamnet. Retrieved June 18, 2025, from https://vietnamnet.vn/my-neu-ly-do-chuyen-vu-khi-phong-khong-cho-ukraine-sang-israel-2411923.html
[21] Comisión Europa. (2025, June 17). G7 Leaders’ statements. European Commission. Retrieved June 21, 2025, from https://ec.europa.eu/commission/presscorner/detail/es/statement_25_1552
[22] Plaut, M. (2025, June 18). G7 Leaders’ Statement on Transnational Repression. MARTIN PLAUT. Retrieved June 21, 2025, from https://martinplaut.com/2025/06/18/g7-leaders-statem
[23] Mia, I., & Edwards, C. (2025, June 18). Organised crime will benefit from the global trade war. The International Institute for Strategic Studies. Retrieved June 21, 2025, from https://www.iiss.org/online-analysis/online-analysis/2025/06/organised-crime-will-benefit-from-the-global-trade-war/
[24] Hồng Nhung. (2025, June 16). G7 giữa vòng xoáy khủng hoảng: 5 bài toán trên bàn nghị sự. Đại biểu nhân dân. Retrieved June 21, 2025, from https://daibieunhandan.vn/g7-giua-vong-xoay-khung-hoang-5-bai-toan-tren-ban-nghi-su-10376295.html
[25] G7 đứng trước bước ngoặt định hình chiến lược. (2025, June 18). Báo Biên phòng. Retrieved June 22, 2025, from https://www.bienphong.com.vn/g7-dung-truoc-buoc-ngoat-dinh-hinh-chien-luoc-post491311.html
[26] Trọng Đức. (2025, June 14). Những kỳ vọng tại Hội nghị thượng đỉnh Nhóm G7 tại Canada. Nhân vật – Sự kiện (Chuyên trang tổng hợp của Thông tấn xã Việt Nam). Retrieved June 22, 2025, from https://nvsk.vnanet.vn/nhung-ky-vong-tai-hoi-nghi-thuong-dinh-nhom-g7-tai-canada-1-172019.vna
[27] G7 đứng trước bước ngoặt định hình chiến lược. (2025, June 18). Báo Biên phòng. Retrieved June 22, 2025, from https://www.bienphong.com.vn/g7-dung-truoc-buoc-ngoat-dinh-hinh-chien-luoc-post491311.html
[28] Thư Lê. (2025, June 17). Những thách thức tại Hội nghị G7. Đà Nẵng online. Retrieved June 23, 2025, from https://baodanang.vn/channel/5408/202506/nhung-thach-thuc-tai-hoi-nghi-g7-4009716/index.htm
