Mục lục
1. Lý luận và thực tiễn về “hòa bình thông qua sức mạnh”
1.1. Định nghĩa
“Hòa bình thông qua sức mạnh” hàm ý rằng việc thể hiện khả năng quân sự áp đảo sẽ có tác dụng răn đe, từ đó ngăn chặn xung đột vũ trang. Tuy nhiên, cách tiếp cận này mặc nhiên thiết lập một mối quan hệ nhân quả trong đó sức mạnh là điều kiện tiên quyết để duy trì hòa bình. Trên thực tế, việc tích lũy và phô trương sức mạnh quân sự, dù không có ý định gây hấn, vẫn có thể bị các quốc gia khác diễn giải như một hành vi mang tính đe dọa. Cách hiểu này dễ dẫn đến một tình huống được gọi là “lưỡng nan an ninh”, trong đó nỗ lực của một quốc gia nhằm tăng cường an ninh lại vô tình làm gia tăng cảm giác bất an của các quốc gia láng giềng, buộc họ cũng phải nâng cấp năng lực quân sự nhằm cân bằng. Hệ quả là một cuộc chạy đua vũ trang có thể nổ ra, kéo theo sự ngờ vực lẫn nhau và làm gia tăng căng thẳng trong khu vực hoặc toàn cầu.[1] [2]
1.2. Thực tiễn kiến tạo hòa bình trong lịch sử đối ngoại Mỹ
Thực tiễn gìn giữ hòa bình trong các vấn đề đối ngoại của Mỹ đã có những thay đổi đáng kể từ George Washington đến Alexander Hamilton, Bernard Baruch và Ronald Reagan, phản ánh những cách tiếp cận khác nhau nhằm duy trì hòa bình và an ninh quốc gia.
Lần đầu tiên trong lịch sử chính sách đối ngoại của Mỹ, George Washington đã khẳng định nguyên tắc “hòa bình thông qua sức mạnh” (peace through strength) như một thông điệp chiến lược: nước Mỹ phải luôn trong trạng thái sẵn sàng cho chiến tranh để tránh bị xâm phạm và duy trì hòa bình một cách chủ động. Quan điểm này không chỉ thể hiện tầm nhìn hiện thực về môi trường quốc tế bất ổn, mà còn đặt nền móng cho tư duy an ninh – ngoại giao của Mỹ.
Tuy nhiên, Washington vẫn lựa chọn theo đuổi mục tiêu bảo vệ nền độc lập của quốc gia non trẻ bằng cách tránh tham gia vào các cuộc chiến tranh tốn kém và kiên quyết duy trì lập trường trung lập giữa các xung đột tại châu Âu. Chính quyền của ông đã xử lý khéo léo các thách thức đến từ Anh, Tây Ban Nha và Pháp thông qua con đường ngoại giao, thể hiện qua Hiệp ước Jay (1794) nhằm bảo vệ lợi ích thương mại với Anh và Hiệp ước Pinckney (1795) nhằm xác lập rõ ràng ranh giới lãnh thổ với Tây Ban Nha. Việc kiên trì với chính sách trung lập, bất chấp những chia rẽ nội bộ và áp lực từ các phe ủng hộ Pháp hoặc Anh, là một lựa chọn thực tiễn nhằm đảm bảo sự tồn tại và thịnh vượng của quốc gia trong bối cảnh trật tự quốc tế còn chưa ổn định.[3] [4] [5]
Thứ hai, Alexander Hamilton, với tư cách là Bộ trưởng Tài chính của Washington, đã thể hiện tầm nhìn của Hamilton về hòa bình thông qua sức mạnh bao gồm việc xây dựng các đơn vị đồn trú quân sự mạnh mẽ và một lực lượng hải quân để ngăn chặn các mối đe dọa từ nước khác, ông tiếp tục ủng hộ sự trung lập nghiêm ngặt trong cuộc chiến tranh năm 1793 giữa Anh và Pháp, đóng vai trò quan trọng trọng việc định hình Hiệp ước Jay để duy trì hòa bình và thương mại với Anh, bất chấp làn sóng phản đối trong nước. đặt nền tảng cho các chính sách của Đảng Liên bang. Tuy vậy, Hamilton vẫn theo đuổi chính sách trung lập trong việc gìn giữ hòa bình của Mỹ bằng cách khẳng định sự lãnh đạo mạnh mẽ của cơ quan hành pháp trong các vấn đề đối ngoại, đặt nền tảng trung lập vào lý luận hiến pháp và tích cực định hình lập trường ngoại giao. Việc thực thi thiết thực này đã giúp đảm bảo rằng Mỹ không trở thành căn cứ cho các cuộc xung đột nước ngoài. Và khuôn khổ “hòa bình thông qua sức mạnh và sự thận trọng” này đã trở thành nền tảng cho chính sách đối ngoại của Mỹ trong thời kỳ đầu của nền cộng hòa.[6] [7]
Kế đến, Bernard Baruch đã phổ biến cụm từ “hòa bình thông qua sức mạnh” trong một cuốn sách cùng tên phác thảo kế hoạch phòng thủ trong thời kỳ Chiến tranh Lạnh. Khái niệm này cho rằng việc duy trì năng lực quân sự mạnh mẽ sẽ ngăn chặn được sự xâm lược và bảo vệ hòa bình. Công trình của Baruch đã ảnh hưởng đến chính sách quốc phòng của Mỹ bằng cách nhấn mạnh rằng sức mạnh quân sự đáng tin cậy là điều cần thiết để ngăn ngừa xung đột, một học thuyết đã được cộng hưởng trong suốt Chiến tranh Lạnh và sau đó. Baruch rất chú trọng đến việc vận động dư luận Mỹ ủng hộ chính sách duy trì sức mạnh quân sự và kiểm soát vũ khí quốc tế có hiệu quả của mình. Ông đã sử dụng các mối quan hệ truyền thông để tạo sự đồng thuận trong công chúng, từ đó tạo áp lực chính trị nhằm thúc đẩy các chính sách an ninh cứng rắn. Mặc dù kế hoạch của Baruch bị Liên Xô bác bỏ tại Hội đồng Bảo an Liên Hiệp Quốc nhưng kế hoạch này đã đặt nền móng cho các cuộc đàm phán kiểm soát vũ khí sau này và làm rõ quan điểm của Mỹ về việc hòa bình phải dựa trên sức mạnh quân sự và sự lãnh đạo quốc tế có hiệu quả.[8] [9] [10] [11]
Cuối cùng, về Ronald Reagan, chính sách đối ngoại của ông không được đặc trưng bởi “trung lập” mà là lập trường chống cộng sản hung hăng, đặc biệt là trong cách tiếp cận của ông đối với Liên Xô. Ông tin rằng Mỹ cần lấy lại uy tín và sức mạnh quốc tế của mình mà ông cảm thấy đã suy giảm. Chính sách này ảnh hưởng đáng kể đến các nỗ lực gìn giữ hòa bình đối ngoại của Mỹ thông qua một chiến lược được gọi là “hòa bình thông qua sức mạnh” và “Học thuyết Reagan”.[12] Reagan lập luận rằng hòa bình phụ thuộc vào sức mạnh quân sự để ngăn chặn những kẻ bạo chúa và sự xâm lược. Ông tin rằng duy trì một quân đội mạnh là điều cần thiết để ngăn chặn sự xâm lược và đảm bảo hòa bình. Chính vì vậy, chính quyền của ông đã mở rộng và hiện đại hóa đáng kể quân đội Mỹ nhằm mục đích kiềm chế và cuối cùng là đánh bại chủ nghĩa cộng sản. Cách tiếp cận của Reagan được ghi nhận là đã giúp chấm dứt Chiến tranh Lạnh bằng cách gây sức ép với Liên Xô thông qua cạnh tranh quân sự và kinh tế. Ngoài ra, quan điểm của Reagan về cuộc khủng hoảng tên lửa Cuba đóng vai trò quan trọng trong việc định hình chính sách đối ngoại của ông, mặc dù cuộc khủng hoảng này đã xảy ra nhiều thập kỷ trước khi ông nhậm chức tổng thống. Ông coi việc giải quyết thành công cuộc khủng hoảng năm 1962 là minh chứng cho tầm quan trọng của ưu thế hạt nhân và lập trường mạnh mẽ chống lại kẻ thù. Reagan tin rằng thành công của Mỹ vào năm 1962 phần lớn là do lợi thế hạt nhân áp đảo của nước này so với Liên Xô. Từ nhận thức này của ông đã thúc đẩy mong muốn của mình về việc tăng cường quân sự để giành lại những gì mà ông coi là lợi thế.[13] [14] [15] [16] [17]
Nhìn chung với mục tiêu đảm bảo và duy trì hòa bình cho nước Mỹ, các đời lãnh đạo cấp cao của nước này đã có những thay đổi, chuyển biến rõ rệt trong cách tiếp cận. Từ những chủ trương thận trọng mang tính đề phòng dưới thời của George Washington, cách tiếp cận của Mỹ dần trở nên hung hăng và quyết liệt trong những năm tháng lãnh đạo của Ronald Reagan và hiện tại là Donald Trump.
2. “Hòa bình thông qua sức mạnh” của Donald Trump
2.1. Nguyên tắc cốt lõi trong chính sách đối ngoại của Trump
Chính sách đối ngoại của Tổng thống Donald Trump, được thể hiện qua khẩu hiệu “Nước Mỹ trên hết”, đã đánh dấu một bước ngoặt quan trọng so với định hướng ngoại giao truyền thống của Mỹ kể từ sau Chiến tranh thế giới thứ hai. Nếu như trong nhiều thập niên trước, chính sách đối ngoại của nước này nổi bật với cam kết đối với chủ nghĩa đa phương, tự do thương mại và duy trì các mối quan hệ đối tác chiến lược, thì dưới thời Trump, các nguyên tắc này đã bị thách thức bởi sự hoài nghi. Chính sách này đã làm suy yếu vai trò lâu dài của Mỹ trong vai trò một cường quốc lãnh đạo toàn cầu. Việc rút khỏi một loạt các hiệp định quốc tế, thái độ chỉ trích các tổ chức đa phương, cũng như ưu tiên lợi ích quốc gia trong từng thỏa thuận, cho thấy sự dịch chuyển rõ rệt khỏi các giá trị cốt lõi từng định hình trật tự quốc tế do Mỹ dẫn dắt. Trong bối cảnh đó, đường lối đối ngoại của Trump thường được mô tả là “phi truyền thống”, bởi lẽ nó đi ngược lại với các thông lệ lâu đời của Washington và tạo ra những tranh luận sâu rộng trong giới hoạch định chính sách và giới học giả.[18] [19] [20]
Chính sách này đặc trưng bởi một cách tiếp cận siêu dân tộc chủ nghĩa và mang tính giao dịch, thể hiện rõ sự các lợi ích quốc gia của Mỹ. Điều này bao gồm việc tái sinh nền kinh tế Mỹ, xây dựng lại quân đội, bảo vệ biên giới, bảo vệ chủ quyền và thúc đẩy các giá trị của Mỹ. Chiến lược An ninh Quốc gia (NSS) của chính quyền Trump đã khẳng định rõ ràng rằng, đặt nước Mỹ lên hàng đầu là nhiệm vụ của chính phủ và là nền tảng cho vai trò lãnh đạo của Mỹ trên thế giới. Cách tiếp cận này được mô tả là “chủ nghĩa hiện thực có nguyên tắc”, được định hướng bởi các kết quả cụ thể thay vì hệ tư tưởng, tập trung vào việc tạo dựng các quốc gia mạnh mẽ, có chủ quyền, tôn trọng công dân của mình và hợp tác để thúc đẩy hòa bình. Nó nhấn mạnh một đánh giá rõ ràng về lợi ích của Mỹ. Bên cạnh đó, quan điểm này cũng từ chối vai trò truyền thống của Mỹ với tư cách là “cảnh sát của thế giới” và cam kết “không có chiến tranh mới”.[21] [22] [23]
Nhìn chung, cách tiếp cận “Nước Mỹ trên hết” phản ánh một sự thay đổi sâu rộng trong chính sách đối ngoại của Mỹ, vượt ra khỏi các khuôn mẫu truyền thống cả về tư duy lẫn hành động. Đây không chỉ là sự điều chỉnh mang tính ngắn hạn, mà có thể được xem như một bước ngoặt mở đường cho một định hướng chiến lược mới. Từ đó, có thể khẳng định rằng chính sách đối ngoại dưới thời Trump đã đặt ra những tiền đề quan trọng cho một mô hình chính sách có thể kéo dài và ảnh hưởng đến cách Mỹ định hình vai trò của mình trong hệ thống quốc tế trong tương lai.
2.2. Tính cách khó đoán của Trump
Trong nghiên cứu quan hệ quốc tế, vai trò của cá nhân lãnh đạo trong việc định hình chính sách đối ngoại ngày càng được công nhận là một yếu tố có tính quyết định.[24] Nhiệm kỳ đầu tiên của Tổng thống Donald Trump là một minh chứng nổi bật cho nhận định này, khi cá tính và phong cách lãnh đạo riêng biệt của ông đã tác động rõ rệt đến cách Mỹ tham gia vào các vấn đề quốc tế. Từ góc nhìn học thuật, trường hợp của Trump cho thấy sự kết nối giữa mối quan hệ tâm lý cá nhân và sự vận hành của chính sách đối ngoại.
Nhiều nghiên cứu đã xác định những đặc điểm tính cách nổi bật của Trump có ảnh hưởng đáng kể đến học thuyết “Nước Mỹ trên hết” và “Hòa bình thông qua sức mạnh”. Trong đó, bốn khuynh hướng tính cách thường được đề cập gồm: tham vọng, thống trị, hướng ngoại và liều lĩnh. Những đặc điểm này không chỉ định hình cách ông đưa ra quyết sách mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến hình ảnh nước Mỹ trong mắt cộng đồng quốc tế.[25]
Phong cách tham vọng thể hiện qua việc Trump thường đặt lợi ích cá nhân và hình ảnh bản thân lên hàng đầu trong các quyết định đối ngoại. Chẳng hạn, các cuộc đàm phán với lãnh đạo Triều Tiên, Kim Jong Un được lý giải là nhằm nâng cao vai trò cá nhân của ông trên trường quốc tế hơn là theo đuổi một mục tiêu chiến lược dài hạn. Tương tự, các hành động thiên về phô trương, như các cuộc gặp thượng đỉnh mang tính biểu tượng, phản ánh rõ khát khao ghi dấu ấn cá nhân trong chính sách đối ngoại.[26] [27]
Tính cách thống trị của Trump cũng góp phần định hình chiến lược đối ngoại mang tính ép buộc và đối đầu. Việc ông gây sức ép buộc các đồng minh NATO tăng chi tiêu quốc phòng lên 5% (đã được thông qua tại Hội nghị Thượng đỉnh NATO 2025), sử dụng thuế quan để đàm phán lại NAFTA, hay đe dọa rút khỏi các hiệp định quốc tế, đều phản ánh một phong cách lãnh đạo cứng rắn, lấy vị thế mặc cả làm trung tâm.[28]
Trong khi đó, xu hướng hướng ngoại thể hiện rõ qua cách ông Trump sử dụng các phương tiện truyền thông xã hội, đặc biệt là mạng xã hội X hay Truth Social, nhằm có những phát ngôn trực tiếp và tạo áp lực công khai lên các quốc gia hoặc cá nhân các nhà lãnh đạo chính trị. Phong cách này góp phần tạo ra một chính sách đối ngoại thiên về phản ứng nhanh, đậm tính cá nhân và dễ thay đổi.[29]
Tính cách liều lĩnh cho thấy xu hướng không tôn trọng các chuẩn mực truyền thống trong hệ thống quốc tế. Các quyết định như rút Mỹ khỏi Hiệp định Paris, JCPOA hay WHO không chỉ mang tính biểu tượng mà còn phản ánh sự sẵn sàng phá vỡ các nguyên tắc hợp tác quốc tế vì lợi ích chiến thuật trước mắt. Một số hành động như đề xuất mua Greenland hay gây áp lực để Canada gia nhập Mỹ cho thấy ông không ngại đưa ra các ý tưởng gây tranh cãi.[30] [31]
Một khía cạnh khác không thể bỏ qua là mức độ phức tạp thấp trong nhận thức của Trump. Một yếu tố khiến ông có xu hướng đơn giản hóa vấn đề, chỉ tập trung vào các yếu tố tài chính và thường phớt lờ các thông tin trái chiều. Việc chỉ định Trung Quốc là “đối thủ chính” và định hướng chính sách tập trung vào cạnh tranh thương mại, hơn là tiếp cận đa chiều, phản ánh tư duy chia thế giới thành hai phe đối lập rõ ràng trong các vấn đề quốc tế.[32]
Bên cạnh đó, cách ông cá nhân hóa chính sách đối ngoại thông qua việc ưu tiên lòng trung thành và trực giác cá nhân hơn là tham vấn ý kiến chuyên gia cũng tạo nên sự khác biệt đáng kể. Đơn cử, thay vì bổ nhiệm một nhân vật thuộc hàng ngũ cấp cao trong quân đội Mỹ giữ chức Bộ trưởng Bộ Quốc phòng thì Donald Trump trong nhiệm kỳ hai của mình đã lựa chọn Pete Heseth, một cựu chiến binh đã phục vụ binh ngũ tại Iraq, Afghanistan. Tuy nhiên, công việc khi ấy của Pete chỉ đơn thuần là nghĩa vụ của một người công dân đối với việc tham gia quân ngũ. Với Pete, ông hoàn toàn không có kinh nghiệm làm việc nào trước đó tại Lầu Năm Góc hoặc điều hành một tổ chức có quy mô và độ phức tạp gần bằng Bộ Quốc phòng. Tuy nhiên, khác với các lựa chọn khác, Pete lại chứng minh rằng, ông có lòng trung thành tuyệt đối với Tổng thống Trump. Theo Matthew Waxman, cựu quan chức cấp cao của Đảng Cộng hòa tại các Bộ Ngoại giao, Quốc phòng và Hội đồng An ninh Quốc gia, hiện là Chủ tịch Chương trình Luật An ninh Quốc gia của Trường Luật Columbia chia sẻ, Hesegth không phải là người nghiêm túc để điều hành Lầu Năm Góc. Đó là một nhiệm vụ to lớn và dường như ông ấy không đủ trình độ để hoàn thành. Cũng theo ông Waxman, những lựa chọn nhân sự của Trump cho đến nay đều thể hiện việc Trump đang coi trọng lòng trung thành hơn là tính hiệu quả công việc và điều đó nguy hiểm cho đất nước.[33] [34]
Tóm lại, cá tính và phong cách lãnh đạo của Donald Trump không chỉ tạo nên một nhiệm kỳ tổng thống gây nhiều tranh cãi mà còn góp phần hình thành một mô hình chính sách đối ngoại mới của Mỹ. Chính sách này phản ánh tính cách cá nhân mạnh mẽ, sự ưu tiên lợi ích trước mắt và khuynh hướng trao đổi trong quan hệ quốc tế, đồng thời đặt ra nhiều thách thức đối với các giá trị truyền thống của hệ thống quốc tế.
2.3. Sự tái khẳng định của Trump về “Hòa bình thông qua sức mạnh”
Trong chiến dịch tranh cử của mình, Donald Trump cam kết chấm dứt các cuộc chiến kéo dài và không cần thiết mà Mỹ từng tham gia trong quá khứ. Tuy nhiên, ông cũng khẳng định rằng Mỹ sẽ không ngần ngại sử dụng sức mạnh quân sự vượt trội của mình để răn đe các đối thủ hoặc bảo vệ lợi ích quốc gia. Những nỗ lực trong nửa đầu năm 2025, kể từ khi ông nhậm chức liên quan đến kết thúc xung đột tại Ukraine và động thái Mỹ đứng về phía Israel và tiến hành tấn công Iran hôm 22/6 là minh chứng cho những tuyên bố của ông.
Theo đánh giá của Đại sứ Hoàng Anh Tuấn, nguyên Viện trưởng Viện Nghiên cứu Chiến lược thuộc Học viện Ngoại giao, học thuyết “hòa bình thông qua sức mạnh” của Tổng thống Donald Trump được xây dựng trên giả định rằng ưu thế quân sự áp đảo sẽ khiến các đối thủ tiềm năng không dám thách thức Mỹ. Từ lập luận này, chính quyền Trump triển khai một loạt biện pháp cụ thể nhằm củng cố sức mạnh quân sự, bao gồm việc tăng cường ngân sách quốc phòng, hiện đại hóa lực lượng vũ trang và duy trì sự hiện diện quân sự mạnh mẽ tại các khu vực chiến lược như Trung Đông và Biển Đông.[35]
Khác với các chính sách đối ngoại truyền thống vốn nhấn mạnh đến an ninh tập thể và gìn giữ trật tự quốc tế dựa trên luật lệ, chính sách của Trump tập trung khai thác sức mạnh quân sự như một công cụ phục vụ lợi ích quốc gia và các trao đổi chiến lược. Trong cách tiếp cận này, sức mạnh quân sự không chỉ mang ý nghĩa răn đe mà còn được sử dụng như một con bài thương lượng, nhằm đạt được sự “chia sẻ gánh nặng công bằng” từ phía các đồng minh. Điều này phản ánh một sự tái định nghĩa vai trò của Mỹ trong các liên minh, chuyển từ trách nhiệm chung sang tính toán lợi ích cụ thể.[36]
Tuy nhiên, nó không đơn thuần là một chiến lược phòng vệ mà còn mang tính chất áp đặt, thậm chí bị xem là biểu hiện của “chủ nghĩa đế quốc siêu dân tộc chủ nghĩa Mỹ” hay “chủ nghĩa đế quốc MAGA”. Việc theo đuổi sức mạnh quân sự áp đảo bị đánh giá là không chỉ nhằm duy trì hòa bình, mà còn để khẳng định vị thế lãnh đạo, đòi hỏi sự nhượng bộ từ các đồng minh và thậm chí mở ra khả năng cho các hành động tấn công phủ đầu. Một ví dụ điển hình là đề xuất về hệ thống lá chắn tên lửa có tên gọi “Mái vòm Vàng”, vốn được giới thiệu như một biện pháp phòng thủ. Tuy nhiên, nhiều phân tích cho rằng hệ thống này thực chất hướng đến việc giành “ưu thế hạt nhân”, vì nó có thể vô hiệu hóa năng lực trả đũa của đối phương, qua đó làm thay đổi cán cân ổn định chiến lược. Điều này không những không đảm bảo hòa bình như mục tiêu đã nêu, mà còn có thể kích hoạt một cuộc chạy đua vũ trang hạt nhân mới và gây bất ổn sâu sắc cho môi trường an ninh toàn cầu. Hay gần đây nhất là cuộc tấn công của Mỹ nhằm vào Iran hôm 22/6. Một quyết định như vậy có thể dẫn đến một Trung Đông sở hữu vũ khí hạt nhân, từ đó làm gia tăng đáng kể nguy cơ xung đột quân sự trong tương lai.[37] [38]
3. Nhận định về lệnh ngừng bắn giữa Iran và Israel
3.1. Bối cảnh sự kiện (cập nhật cho đến động thái mới nhất)
Trong ngày 24/6 vừa qua, cả Iran và Israel đều đồng ý với lệnh ngừng bắn sau cuộc xung đột kéo dài 12 ngày. Cùng với đó, hai bên cũng tiến hành dỡ bỏ lệnh hạn chế khẩn cấp đối với người dân và ăn mừng chiến thắng.[39] Về phía Tổng thống Trump, ông đã đăng bài trên mạng xã hội nhận công trạng về mình trong việc phá hủy thành công cơ sở hạt nhân của Iran và chấm dứt cuộc chiến. Điều này hoàn toàn trái với những phát hiện thực địa về thực trạng các cơ sở này. Cụ thể hơn, những nghi ngờ bắt nguồn từ những công bố một báo cáo bí mật của Cơ quan Tình báo Quốc phòng (DIA) cho rằng vụ đánh bom của Mỹ tại Iran chỉ làm trì hoãn chương trình hạt nhân của nước này khoảng vài tháng và không làm tổn hại bất cứ cơ sở dưới lòng đất nào. Thông tin này cũng tương đồng với những phát hiện của cơ quan quốc phòng Israel khi họ không chỉ nhận định các cơ sở hạt nhân không bị tàn phá mà còn cho rằng chính phủ Iran vẫn còn một cơ sở nhỏ làm giàu Uranium để tiếp tục phát triển hạt nhân phòng trường hợp bị tấn công.[40] Tuy vậy, không lâu sau khi lệnh ngừng bắn được ban hành, hai quốc gia đã có những hành vi đáp trả nhau, vi phạm lệnh ngừng bắn và đều từ chối những sai phạm của mình do thiếu sự thống nhất về thời gian có hiệu lực của mệnh lệnh.[41] Tại Hội nghị Thượng đỉnh NATO, Tổng thống Trump đã chỉ trích nặng nề Israel do vi phạm lệnh ngừng bắn.[42] Lãnh tụ tối cao Iran Ayatollah Ali Khamenei cũng thể hiện trong phát biểu đầu tiên sau lệnh ngừng bắn. Theo ông, hành động mà Iran đã tấn công căn cứ quân sự ở Qatar trước đó được xem là “một cú tát vào mặt Mỹ” nhằm cảnh cáo quốc gia này về những cuộc tấn công có thể xảy ra trong tương lai gần nếu Mỹ tiếp tục gây hấn.[43]
Mặc dù thoạt nhìn, lệnh ngừng bắn sẽ tạo ra nhiều điểm tích cực do hạn chế được những mất mát của người dân vô tội, bảo toàn được cơ sở hạ tầng. Tuy nhiên, nó cũng vấp phải nhiều sự quan ngại của các quốc gia trên thế giới liên quan đến vấn đề đàm phán về chương trình hạt nhân của Iran với Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA) kéo dài từ năm 2015 đến nay.
Lãnh đạo và chính phủ của một số các quốc gia khác cũng bày tỏ quan điểm của họ về động thái này với điểm chung lớn nhất là tinh thần tích cực nhưng vẫn rất cẩn trọng với những diễn biến tiếp theo. Về phía Nga, Dmitri S.Peskov, phát ngôn viên của Tổng thống Putin đã bày tỏ hy vọng về một lệnh ngừng bắn bền vững. Tuy là đồng minh với Iran, một trong 2 bên tham chiến, Nga hiện vẫn chưa có bất kỳ hành động ngoại giao nào liên quan đến lệnh ngừng bắn. Tương tự đó, một số ý kiến từ các quốc gia khác như Ả rập Xê Út hay Hà Lan cũng đồng tình rằng thỏa thuận ngừng bắn là một bước tiến tích cực trong việc giảm căng thẳng leo thang tại khu vực Trung Đông. Trái lại, cũng có xuất hiện các ý kiến từ các bên có liên quan như Liên minh châu Âu (EU) hay Qatar cho rằng đây là một quyết định tương đối “mong manh” và hiện vẫn còn đang trong “vùng xám” với mức độ ổn định thấp.[44]
3.2. Đánh giá về chính sách đối ngoại “kiến tạo hòa bình bằng chiến tranh”
Với chính sách đối ngoại “kiến tạo hòa bình bằng sức mạnh” thông quả khẩu hiệu “Nước Mỹ trên hết” (America First), Tổng thống Donald Trump đã ưu tiên sử dụng nguồn lực quân sự nhằm thể hiện sức mạnh tại cuộc không kích tại Iran vào giữa tháng trước. Thêm vào đó, Mỹ cũng phát triển tình báo để xác định vị trí phóng tên lửa chính xác từ tàu ngầm hạt nhân tại biển Ả Rập. Điều này cũng có thể được lý giải bằng việc Mỹ dành 1 phần 10 ngân sách quốc gia cho chi tiêu quốc phòng hay yêu cầu Hàn Quốc trả phí duy trì quân đội và buộc NATO cam kết tăng chi tiêu quốc phòng lên 5%.[45] [46] Tuy nhiên, việc đạt được hòa bình thông qua biểu diễn sức mạnh không thực sự hiệu quả như Trump đã nghĩ. Không chỉ không đem lại hòa bình toàn cầu, sự phát triển đáng kể của quân đội Mỹ từ năm 2001 đến nay đã gây ra nhiều bất ổn hơn cho thế giới. Điển hình nhất có thể kể đến là cuộc chiến tại Afghanistan, can thiệp quân sự tại Libya hay cuộc chiến gần 10 năm với Iraq. Các sự kiện được nêu trên đã đánh dấu sự bắt đầu cho bất ổn khu vực Trung Đông trong nhiều năm và kéo dài đến ngày nay. Một số nhà quân sự đã nhận định chiến thuật xuất phát từ hành động chạy đua vũ trang của Mỹ nhằm cạnh tranh với các cường quốc khác như Nga hay Trung Quốc. Chính điều này cũng đã gián tiếp chia thế giới thành 2 cực giữa đồng minh và đối thủ.[47]
Cụ thể hơn, khi nhìn nhận trong bối cảnh của lệnh ngừng bắn, chính sách “kiến tạo hòa bình thông qua sức mạnh” của Trump đã hoàn toàn thất bại trong việc giải quyết những nguyên nhân dẫn đến xung đột. Sự mơ hồ trong cả về thời gian ngừng bắn và kế hoạch đàm phán giữa các bên đã gây nên nhiều bấp bênh cho kết quả của quyết định này. Ngoài những thiệt hại liên quan đến cơ sở hạt nhân như đã được nêu trước công chúng, thế giới vẫn không biết được tiến trình phát triển của Iran đã đến đâu và liệu quốc gia này có đang chứa một quả bom hạt nhân hay không. Có thể đánh giá cuộc tấn công đã không đem lại thêm bất cứ thông tin nào và cũng đồng thời đẩy Iran gần hơn với quyết định ngừng hợp tác vùng IAEA và có khả năng rút khỏi Hiệp ước Không phổ biến Vũ khí hạt nhân (NPT). [48] Song song với đó, điều khoản của quyết định ngừng bắn cũng không thật sự rõ ràng, dẫn đến nguy cơ cao cả hai nước Iran và Israel sẽ hành động đơn lẻ và các bên sẽ khó đạt được trạng thái hòa bình bền vững. Điều này cũng mở ra một câu hỏi khác rằng liệu các bên có sẵn sàng để ngồi vào bàn đàm phán với nhau để kết thúc xung đột không.[49] Về phía Iran, quốc gia này khẳng định sẽ không quay lại đàm phán hạt nhân Mỹ trừ khi nước này đảm bảo sẽ không tấn công vũ lực trong quá trình đàm phán.[50] Đáp lời, Israel lên tiếng cho rằng sẽ tấn công Iran nếu quốc gia này còn tiếp tục phát triển chương trình hạt nhân.[51]
Có thể thấy, việc ứng dụng chiến thuật “kiến tạo hòa bình bằng sức mạnh” của Trump đối với cuộc xung đột giữa Iran và Israel không chỉ không giảm được tình hình leo thang căng thẳng hiện tại mà còn làm cho diễn biến cuộc chiến trở nên phức tạp hơn. Cùng với đó, tình hình hiện tại cũng mở ra nhiều rủi ro cho một cuộc chiến được dự đoán hao tổn về cả thời gian và nguồn lực.
3.3. Hệ quả đối với an ninh quốc tế
Lựa chọn “kiến tạo hòa bình bằng sức mạnh” hay với trong trường hợp của Iran và Israel là “kiến tạo hòa bình thông qua chiến tranh” đã cho thấy sự hung hăng trong chính sách đối ngoại của các đời tổng thống Mỹ, đặc biệt là Mỹ dưới thời đương kim Tổng thống Donald Trump. Với biểu hiện thông qua can thiệp quân sự, chính sách đối ngoại này đã góp phần tạo ra các phần tử Hồi giáo cực đoan tại các quốc gia Trung Đông như ISIS hay Taliban. Một mặt, có thể xem thế giới khá may mắn khi chưa có trường hợp nào lựa chọn con đường kiến tạo này và thành công. Nếu thật sự xuất hiện một trường hợp thành công, đó có thể đã trở thành cái cớ cho các cường quốc quân sự gây nên xung đột với vỏ bọc là “người” kiến tạo hòa bình.
Tuy nhiên, việc chiến sự tại khu vực này vẫn tiếp tục leo thang thật sự vẫn là vấn đề lớn của thế giới, đặc biệt là tại một khu vực có bối cảnh chính trị, tôn giáo, văn hóa, phức tạp trong suốt chiều dài lịch sử. Do vậy, thông qua câu chuyện này có thể thấy rằng đây là vấn đề của toàn cầu. Một quốc gia như Mỹ vốn đã không đủ khả năng để kiểm soát nó, huống hồ chi nước này còn chọn con đường dùng bạo lực. Phải chăng hòa bình không thật sự là đích đến cuối cùng mà Tổng thống Trump nhắm đến? Phải chăng một mục tiêu chiến lược khác như việc thay đổi chế độ tại Iran mới là mong muốn của cả Mỹ và Israel? Hay Mỹ chỉ đơn thuần muốn thể hiện mình là “người thắng cuộc” và có cơ hội được thể hiện cho cả thế giới những điều quốc gia này có thể làm với đối thủ của mình, tương tự như Nga đối với Ukraine.[52] Với mục tiêu lật đổ chế độ thông qua kích động người dân nổi dậy ở đầu cuộc chiến, Israel đã chứng minh rằng cuộc chiến chỉ mới bắt đầu và quan hệ ba nước sẽ còn căng thẳng hơn.[53] Thêm vào đó, chương trình hạt nhân của Iran sẽ tiếp tục là chủ đề chính của các cuộc thảo luận quốc tế, với tính chất nguy hiểm của chương trình phát triển năng lượng hạt nhân và sự khép kín của nhà nước Iran.
Đối với thế giới, việc ứng dụng chính sách đối ngoại “kiến tạo hòa bình bằng sức mạnh”, Mỹ cũng có thể đã phần nào định hình lại tình hình quan hệ quốc tế trong tương lai. Các quốc gia sẽ dần hướng đến phát triển sức mạnh thông qua khả năng quân đội, tăng chi tiêu quốc phòng theo yêu cầu của Mỹ hay để tương ứng với sức mạnh của Mỹ, Theo Trung tâm nghiên cứu Hòa bình Quốc tế Stockholm (SIPRI), chi tiêu quốc phòng đạt mức cao nhất từ trước đến này với 2,44 ngàn tỷ USD vào năm 2023 với riêng Mỹ chi 916 tỷ USD, tương đương với 10 quốc gia cao nhất cộng lại.[54] Hay điển hình như NATO, đồng minh của Mỹ, đã cam kết tăng chi tiêu quốc phòng lên 5% trong sự kiện Hội nghị Thượng đỉnh 2025 vào cuối tháng 6.[55] Nếu “kiến tạo hòa bình qua sức mạnh” thật sự hiệu quả, liệu thế giới có ngày càng trở nên bất ổn như hiện tại? Cùng với đó, xu hướng toàn cầu hóa trên thế giới sẽ bị đảo ngược với việc các quốc gia sẽ dần rút khỏi các cam kết và tổ chức hợp tác quốc tế, thứ vốn đã chứng minh được tính hiệu quả cao trong việc lập lại hòa bình. Qua đó, việc Mỹ thất bại trong lựa chọn cơ chế thiết lập hòa bình vừa rồi có thể được nhìn nhận là một tín hiệu tích cực khi hòa bình trên thế giới đã không được lặp lại thông quan một biện pháp cực đoan. Hòa bình như thế giới biết vẫn sẽ luôn dựa trên sự hợp tác và thống nhất về quan điểm, đặc biệt nhất là sự an toàn, phát triển cho chính người dân của một quốc gia, không phải chỉ cho riêng nhà lãnh đạo nào. Thế giới dường như đã quên mất vai trò của những tổ chức quốc tế như Liên Hợp Quốc vốn được thành lập nhằm kết thúc các cuộc chiến tranh thế giới với nhiều người dân vô tội đã thiệt mạng. Bằng việc thi hành một đường lối ngoại giao cực đoan, ước mơ “kiến tạo hòa bình bằng sức mạnh” có thể sớm trở thành cơn ác mộng với kiến tạo sức mạnh không có hòa bình.
Đào Đình Đức, Sofia Vu, Như Nguyễn
Tài liệu tham khảo
[1] Goddard, T. (n.d.). Origin of “Peace Through Strength”. Political Dictionary. Truy cập ngày 24/6/2025.
[2] Barry A. Posen (1993). “The Security Dilemma and Ethnic Conflict”, Survival, Vol. 35, No. 1 (Spring). Truy cập ngày 24/6/2025.
[3] George Washington’s Mount Vernon. (n.d.). Neutrality Proclamation. Truy cập ngày 01/7/2025. https://www.mountvernon.org/library/digitalhistory/digital-encyclopedia/article/neutrality-proclamation
[4] George Washington and the proclamation of neutrality. (n.d.). Bill of Rights Institute. Truy cập ngày 01/7/2025. https://billofrightsinstitute.org/essays/george-washington-and-the-proclamation-of-neutrality
[5] Chervinsky, L. M. (2016). George Washington: Foreign Affairs | Miller Center. Miller Center. Truy cập ngày 01/7/2025. https://millercenter.org/president/washington/foreign-affairs
[6] University of Virginia Press. (n.d.). Founders online: Notes on Alexander Hamilton and the enforcement of neutrality . . . Truy cập ngày 01/7/2025 https://founders.archives.gov/documents/Jefferson/01-25-02-0608
[7] The Raab Collection. (2024). Alexander Hamilton letter signed rules on neutrality | Raab. Truy cập ngày 01/7/2025. https://www.raabcollection.com/american-history-autographs/alexander-hamilton-aug-1793
[8] Taegan. (2025). Peace through Strength – Political Dictionary. In Political Dictionary. Truy cập ngày 01/7/2025. https://politicaldictionary.com/words/peace-through-strength/
[9] Rezvani, Amir (2020) ““An International Law with Teeth in It”: The Baruch Plan and American Public
Opinion,”. The Yale Undergraduate Research Journal: Vol. 1 : Iss. 1 , Article 14. Truy cập ngày 01/7/2025. https://elischolar.library.yale.edu/yurj/vol1/iss1/14
[10] Rezvani, Amir (2020) ““An International Law with Teeth in It”: The Baruch Plan and American Public Opinion,”. The Yale Undergraduate Research Journal: Vol. 1 : Iss. 1 , Article 14. Truy cập ngày 01/7/2025. https://elischolar.library.yale.edu/yurj/vol1/iss1/14
[11] Baratta, J. P. (n.d.). The Baruch plan as a precedent for disarmament and world federal government. Truy cập ngày 01/7/2025. https://www.thefederalist.eu/site/index.php/en/essays/1962-the-baruch-plan-as-a-precedent-for-disarmament-and-world-federal-government
[12] Cannon, L. (2016). Ronald Reagan: Foreign Affairs | Miller Center. Miller Center. Truy cập ngày 01/7/2025. https://millercenter.org/president/reagan/foreign-affairs
[13] Peace through strength. (n.d.). Ronald Reagan. Truy cập ngày 01/7/2025. https://www.reaganlibrary.gov/permanent-exhibits/peace-through-strength
[14] Cannon, L. (2016). Ronald Reagan: Foreign Affairs | Miller Center. Miller Center. Truy cập ngày 01/7/2025. https://millercenter.org/president/reagan/foreign-affairs
[15] Harvard’s Belfer Center for Science and International Affairs. (n.d.). Ronald Reagan • Cuban Missile Crisis. Cuban Missile Crisis. Truy cập ngày 01/7/2025. http://www.cubanmissilecrisis.org/lessons-presidents/ronald-reagan/
[16] Cannon, L. (2016). Ronald Reagan: Foreign Affairs | Miller Center. Miller Center. Truy cập ngày 01/7/2025. https://millercenter.org/president/reagan/foreign-affairs
[17] Harvard’s Belfer Center for Science and International Affairs. (n.d.). Ronald Reagan • Cuban Missile Crisis. Cuban Missile Crisis. Truy cập ngày 01/7/2025. http://www.cubanmissilecrisis.org/lessons-presidents/ronald-reagan/
[18] Foster, J. B., Palley, T. I., Liu, J., & Piercy, M. (2025). The Trump Doctrine and the New MAGA Imperialism. Monthly Review. Truy cập ngày 01/7/2025. https://monthlyreview.org/2025/06/01/the-trump-doctrine-and-the-new-maga-imperialism/
[19] Bukhari, S. R. H., Jalal, S. U., Ali, M., Haq, I. U., & Irshad, A. U. R. B. (2025). America First 2.0: Assessing the Global Implications of Donald Trump’s Second Term. Qlantic Journal of Social Sciences and Humanities, 6(1), 51-63. Truy cập ngày 01/7/2025. https://doi.org/10.55737/qjssh.vi-i.25296
[20] Oche, J. . (2024). Worlds Apart: Liberal Internationalism and the Trump America First’ Foreign Policy. American Journal of International Relations, 8(1), 11–26. Truy cập ngày 01/7/2025. https://doi.org/10.47672/ajir.1732
[21] Menon, A. (2017). Brookings experts on Trump’s National Security Strategy. Brookings Institution. Truy cập ngày 01/7/2025. https://www.brookings.edu/articles/brookings-experts-on-trumps-national-security-strategy/
[22] America First Policy Institute. (2022). Establish an America First Foreign Policy | The America First Agenda | America’s Future is America First! The America First Agenda. Truy cập ngày 01/7/2025. https://agenda.americafirstpolicy.com/strengthen-leadership/establish-an-america-first-foreign-policy
[23] COLVIN, J., & GILLIES, R. (2025). Trump embraces imperialist agenda as he eyes Greenland and Panama Canal. AP News. Truy cập ngày 01/7/2025. https://apnews.com/article/trump-imperialism-canada-panama-greenland-b4b53445dee97398b498b79eab54d49b
[24] Kesgin, B. (2011). Foreign policy analysis. In J. T. Ishiyama & M. Breuning (Eds.), 21st century political science: A reference handbook (pp. 336–343). SAGE Publications. Truy cập ngày 01/7/2025.
[25] White, A. (2022, September 6). Profiling the President: explaining Donald Trump’s nationalistic foreign policy decisions using Leadership Trait Analysis and Operational Code Analysis [Document]. Truy cập ngày 01/7/2025. https://cvir.st-andrews.ac.uk/index.php/up/article/view/1569
[26] White, A. (2022, September 6). Profiling the President: explaining Donald Trump’s nationalistic foreign policy decisions using Leadership Trait Analysis and Operational Code Analysis [Document]. Truy cập ngày 01/7/2025. https://cvir.st-andrews.ac.uk/index.php/up/article/view/1569
[27] Richey, M. (2025, January 22). DUAL UNCERTAINTY The Return of Trump Amid Korea’s Political Turmoil [Document]. Truy cập ngày 01/7/2025.
[28] Hiền, Đ. (2025, June 26). NATO đồng ý chi 5% cho quốc phòng, ông Trump hài lòng. Báo Pháp luật. Truy cập ngày 01/7/2025. https://plo.vn/nato-dong-y-chi-5-cho-quoc-phong-ong-trump-hai-long-post857185.html
[29] White, A. (2022, September 6). Profiling the President: explaining Donald Trump’s nationalistic foreign policy decisions using Leadership Trait Analysis and Operational Code Analysis [Document]. Truy cập ngày 01/7/2025. https://cvir.st-andrews.ac.uk/index.php/up/article/view/1569
[30] Như, A. (2025, January 21). Ông Trump ký lệnh rút Mỹ khỏi WHO. VOH Online. Truy cập ngày 01/7/2025 https://voh.com.vn/the-gioi/ong-trump-ky-lenh-rut-my-khoi-who-577075.html
[31] CNN. (2025, May 6). Carney: Canadá no está en venta y nunca lo estará. CNN Español. Truy cập ngày 01/7/2025 https://cnnespanol.cnn.com/2025/05/06/eeuu/video/carney-trump-visita-washington-canada-estado-51-ush-dusa-tv
[32] White, A. (2022, September 6). Profiling the President: explaining Donald Trump’s nationalistic foreign policy decisions using Leadership Trait Analysis and Operational Code Analysis [Document]. Truy cập ngày 01/7/2025. https://cvir.st-andrews.ac.uk/index.php/up/article/view/1569
[33] Feaver, P. D. (2024, November 6). How Trump Will Change the World. Foreign Affairs. Truy cập ngày 01/7/2025. https://www.foreignaffairs.com/united-states/how-trump-will-change-world
[34] MILLER, Z., & COLVIN, J. (2024, November 14). As he fills his new administration, Trump values loyalty above all else. AP News. Truy cập ngày 01/7/2025. https://apnews.com/article/trump-transition-loyalty-appointments-ca140eec67df051cf6d378b7108f0f5c?
[35] Anh, V. (2025). Dự báo chính sách của Tổng thống Trump (kỳ I): Kiến tạo tầm nhìn mang đậm ‘phong cách Trump’ về vai trò lãnh đạo của Mỹ. Báo Thế giới & Việt Nam. Truy cập ngày 01/7/2025 https://baoquocte.vn/du-bao-chinh-sach-cua-tong-thong-trump-ky-i-kien-tao-tam-nhin-mang-dam-phong-cach-trump-ve-vai-tro-lanh-dao-cua-my-301422.html
[36] Ban Thời sự. (2025). Mỹ thúc giục NATO tăng chi tiêu quốc phòng. VTVOnline. Truy cập ngày 01/7/2025. https://vtv.vn/the-gioi/my-thuc-giuc-nato-tang-chi-tieu-quoc-phong-20250221205447214.htm
[37] Foster, J. B., Palley, T. I., Liu, J., & Piercy, M. (2025). The Trump Doctrine and the New MAGA Imperialism. Monthly Review. Truy cập ngày 01/7/2025. https://monthlyreview.org/2025/06/01/the-trump-doctrine-and-the-new-maga-imperialism/
[38] Hà, H. (2025). Lá chắn tên lửa Vòm Vàng: Từ “Chiến tranh giữa các vì sao” đến siêu dự án của Tổng thống Trump. baoquocte. Truy cập ngày 01/7/2025. https://baoquocte.vn/la-chan-ten-lua-vom-vang-tu-chien-tranh-giua-cac-vi-sao-den-sieu-du-an-cua-tong-thong-trump-315105.html
[39] Slattery, G., Cornwell, A., & Hafezi, P. (2025, June 25). US strikes failed to destroy Iran’s nuclear sites, intelligence report says. Reuters. https://www.reuters.com/world/middle-east/trump-announces-israel-iran-ceasefire-2025-06-23/
[40] Kingsley, P., Kershner, I., Boxerman, A., Shear, M. D., Rasgon, A., Livni, E., Pager, T., Sanger, D. E., Mahoozi, S., Fassihi, F., Gold, R. J. a. M., Jimison, R., Gamio, L., Shao, E., Wood, D., Minsberg, T., Barnes, J. E., Cooper, H., Schmitt, E., . . . Nikounazar, L. (2025, June 26). Israel and Iran claim victory as Cease-Fire takes hold. The New York Times. https://www.nytimes.com/live/2025/06/24/world/ceasefire-iran-israel-trump?smid=url-share#israel-and-iran-deny-violating-a-nascent-truce-offering-their-own-versions-of-events
[41] Kingsley, P., Kershner, I., Boxerman, A., Shear, M. D., Rasgon, A., Livni, E., Pager, T., Sanger, D. E., Mahoozi, S., Fassihi, F., Gold, R. J. a. M., Jimison, R., Gamio, L., Shao, E., Wood, D., Minsberg, T., Barnes, J. E., Cooper, H., Schmitt, E., . . . Nikounazar, L. (2025, June 26). Israel and Iran claim victory as Cease-Fire takes hold. The New York Times. https://www.nytimes.com/live/2025/06/24/world/ceasefire-iran-israel-trump?smid=url-share#israel-and-iran-deny-violating-a-nascent-truce-offering-their-own-versions-of-events
[42] Fragile ceasefire appears to hold between Iran and Israel | AP News. (2025, June 25). AP News. https://apnews.com/article/israel-iran-trump-ceasefire-attacks-continue-f1e60190722cc3410b69f21717872ffa
[43] Israel-Iran war: Iran’s Supreme Leader makes first public statement since ceasefire | AP News. (2025, June 26). AP News. https://apnews.com/article/israel-iran-war-nuclear-06-26-2025-d09bf2282deea3b2edd63f29c867c058
[44] Bigg, M. M. (2025, June 24). World leaders cautiously welcome Israel-Iran Cease-Fire. The New York Times. https://www.nytimes.com/2025/06/24/world/middleeast/world-leaders-israel-iran-ceasefire.html
[45] Porter, E. (2025, July 2). The high costs of Trump’s ‘peace through strength.’ The Washington Post. https://www.washingtonpost.com/opinions/2025/07/01/global-security-military-dominance-nato/
[46] The US and South Korea reach new deal on costs for the American troop presence | AP News. (2024, October 4). AP News. https://apnews.com/article/us-south-korea-military-presence-costs-49519732c6a7d68038bc3516f2e4f69a
[47] Porter, E. (2025, July 2). The high costs of Trump’s ‘peace through strength.’ The Washington Post. https://www.washingtonpost.com/opinions/2025/07/01/global-security-military-dominance-nato/
[48] Ali Vaez, “Israel and Iran at war: toward a broader regional conflict?”, webinar, Fondation pour la recherche stratégique, 23 June 2025
[49] Israel-Iran ceasefire: the shortcomings of the “peace through strength” approach. (2025). FRS. https://www.frstrategie.org/en/publications/notes/israel-iran-ceasefire-shortcomings-peace-through-strength-approach-2025
[50] Jazeera, A. (2025, July 1). Iran ‘needs more time’ to decide on resuming nuclear talks with US. Al Jazeera. https://www.aljazeera.com/news/2025/7/1/iran-needs-more-time-to-decide-on-resuming-nuclear-talks-with-us
[51] Nasr, V. (2025, June 26). Why Trump must now negotiate with Iran. TIME. https://time.com/7297535/iran-israel-trump-ceasefire-prospects/
[52] Walla, K. (2025, June 14). Trump promised peace through strength. When will he use US strength to bring peace to Ukraine? – Atlantic Council. Atlantic Council. https://www.atlanticcouncil.org/blogs/new-atlanticist/trump-promised-peace-through-strength-when-will-he-use-us-strength-to-bring-peace-to-ukraine/
[53] Goldberg, O. (2025, June 24). How Israel failed in Iran. Al Jazeera. https://www.aljazeera.com/opinions/2025/6/24/how-israel-failed-in-iran
[54] SIPRI Military Expenditure Database. (n.d.). SIPRI. https://www.sipri.org/databases/milex
[55] Nato. (n.d.). Defence expenditures and NATO’s 5% commitment. NATO. https://www.nato.int/cps/en/natohq/topics_49198.htm
